Bizimle iletişime geç
Bilgi Aktüel

Bilgi Aktüel

TOKİ nedir? Toki Başvuruları Nasıl Yapılır

Nedir

4 Ocak 2019 Cuma 14:31:49

Son Güncelleme: 04/01/2019 14:33:41

TOKİ nedir? Toki Başvuruları Nasıl Yapılır

Türkiye’de konut ihtiyacı her gün kademeli bir artış göstermektedir. Konut ihtiyacı, nüfus artışı, kentleşme, kentsel dönüşüm ve tadilat, ekonomik ve kaliteli konut gibi ihtiyaçlara cevap veren TOKİ, özellikle ihtiyaç sahiplerini ev sahibi yapmaktadır.

TOKİ başvuruları 2019 senesinde daha da arttığı için ev sahibi olmak isteyenler kura yöntemiyle belirlenecektir.

TOKİ Hayalleri Gerçeğe Dönüştürerek Kentleşmeyi Hızlandırıyor
Hızlı konut üretim uygulamaları ile TOKİ, şu anda%9 olarak gerçekleşen Türkiye’nin konut ihtiyacının%5-%10’unu karşılamayı hedeflemektedir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Türkiye genelinde toplam bina sayısı 19 milyon 209 bin 928 (yaklaşık 20 milyon) olup, bu binaların yüzde 40’ı gecekondu ve yüzde 67’si yerleşim iznine sahip olmayan bölgelerden oluşmaktadır. TOKİ fırsatları sayesinde günümüzdeki kentleşme süreci de büyük bir ivme kazanacaktır. TOKİ’nin sosyal konut programı, mevcut piyasa koşullarında konut sahibi olamayan düşük ve orta gelirli kişileri hedeflemektedir. (TOKİ’nin gerçekleştirdiği konut projelerinin dağılımı dikkate alındığında, bunun%15’i “Gelir Paylaşımı Yöntemi ile Fon Yaratma” ve “Sosyal Konut” projelerinin%85’ini kapsamaktadır.)

TOKİ’nin Projelerindeki Kategorilerinin Amacı Nedir?

Düşük gelirli grup vatandaşlarını hedefleyen projeler için aylık taksitler (yılda iki kez) artmaktadır. Kamu sektörü ücret endeksi ya da Üretici Fiyat Endeksi ya da Tüketici Fiyat Endeksi (TÜİK tarafından açıklanan enflasyon endeksleri) için artış oranı baz alınır. TOKİ’nin kredi geri ödemelerinin vadeleri, hedef grupların finansal kapasitelerine bağlı olarak ortalama 8-25 yıl olarak belirlenmiştir. Gerçekleştirilen sosyal konut projelerinin%40,55’i dar ve orta gelirli gruplardan oluşmaktadır. Projelerin%23,01’lik kısmı (en düşük%20-%40’lık gelir dilimi), düşük gelir grubuna yönelik projelerden oluşmaktadır.  TOKİ dar gelirli aileler için büyük bir fırsattır. Son dönemde giderek önem kazanan kentsel dönüşüm projeleri%15,08 oranına sahiptir.

Yoksul ve Dar Gelirli Grubu İçin Hangi Başvuru Şartları Aranır?

Yoksul grup evlerinin uygulamaları TOKİ ve Aile ve Sosyal Politikalar Genel Müdürlüğü Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü (SYGM) koordinasyonunda yürütülürken, TOKİ sadece bu projelerde evlerin yapımını üstlenir. Başvurular ve takip eden tüm prosedürler, ilgili sosyal dayanışma vakıfları tarafından gerçekleştirilir. Bu projeler, başvuranın kendisini, eşinin ve gözetimindeki çocukların adında kayıtlı bir mülkü bulunmadığı şartını arar. Ancak köy evi, bağ ve bahçe gibi mülkler sayılmayacağı için başvuru aşamasında dikkatli olunması gerekir. TOKİ Türkiye geneli içerisinde başvuruları kısa zamanda değerlendirecektir.

Başvuru sahiplerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna tabi olmaları zorunludur. (Fakir ve düşük gelirli gruplara yönelik konut satışlarında, borcunu ödeyene kadar alıcıya veya ailesine ait bir ikamet koşulu vardır.) Genel Müdürlük tarafından başvuru, satış, geri ödeme şartları (borçlandırma) ve bu konutlarla ilgili lehdarlar belirlenir. Bu konutlar Genel Müdürlük tarafından yoksul vatandaşlara ulaştırılmaktadır. Düşük gelirli grup evleri başvuruları dikkate alındığında net aylık hane gelirinin 3.200 TL olması beklenmektedir. İstanbul için gelir sınırı 3.700 TL olarak belirlenmiştir. Ön talep toplama yöntemi Valilikler, Kaymakamlıklar veya Belediyeler tarafından düzenlenmektedir. Proje, projeye uygun bir şekilde uygulanması durumunda yürürlüğe girer.

TOKİ Başvuruları Neden Kura Yöntemiyle Değerlendirilmektedir?

Ev sahibi olmayan her vatandaşın sosyal konut başvurusunda bulunma hakkı vardır. Ancak, genel olarak işçiler ve memurlar bu evlerden en çok yararlanmaktadır. Çok yüksek talep nedeniyle konutlar, halka açık bir noter tarafından denetlenen bir piyango aracılığıyla başvuru sahiplerine satılmaktadır. TOKİ çekilişi ya da kurası denilen bu yöntemle daha adil bir sonuç alınmış olur.

Borç bitene kadar mülkiyet hakkı TOKİ’ye ait olduğu için, projelerin geri ödemeleri garanti kapsamındadır. Yani TOKİ, projenin geri ödemeleri için bir “kefil” olarak hareket etmektedir. TOKİ, 24 ay içinde konutların inşasını sonuçlandırır. Satış sözleşmelerinin fesih oranı, konutların geri alım oranı da düşüktür. TOKİ hesapları kamu bankaları ile Hazine Müsteşarlığı Genel Tebliği uyarınca yapılmaktadır. Yapılan satışlar ve TOKİ tarafından sağlanan krediler için geri ödemeler, kamu bankaları (Ziraat Bankası, Halk Bank ve Vakıflar Bankası) üzerinden TOKİ adına takip edilmektedir ve geri ödemeleri de bu bankalar tahsil eder. TOKİ ödeme kampanyası adı altında pek çok bankanın krediler çıkardığını şubelerden de görebilirsiniz.

Bankalarda biriken tahsilatlar bankalarla yapılan protokoller çerçevesinde idare hesaplarına aktarılmaktadır. TOKİ projelerindeki konutlar, daha proje inşaat aşamasının başındayken ihale sonrası veya belli bir aşamada satışa sunulabilmektedir. Konutların ne kadar satılacağı, inşaat maliyeti, sosyal tesisler, altyapı maliyetleri, danışmanlık hizmetleri maliyeti ve arazi maliyeti dikkate alınarak TOKİ tarafından belirlenir. Satış fiyatları, hedef grupların aylık satın alınabilirliği göz önünde bulundurularak kar amacı gütmeden belirlenir. Yapım maliyeti; bina, mekanik, elektrik, alt yapı ve arazi düzenlemesi ile yer iyileştirme vb. maliyetlerin toplamını ifade eder. Bu nedenle TOKİ ucuz evler satmakta ve vatandaşı konut sahibi yapmaktadır.

TOKİ Evlerinin Metrekareleri ve Fiyatları Nasıl Belirlenir?

TOKİ yapılandırma ve kentsel dönüşüm projeleri çerçevesinde evlerin maliyetleri de metrekarelere göre hesaplanmaktadır. TOKİ tarafından üretilen konutlar arasında:

  • Aile ve Sosyal Aileler Bakanlığı iş birliğiyle inşa edilen fakir grup evlerinin ortalama m2 maliyeti 1,100 TL / m² olarak belirlenmiştir.
  • Düşük gelirli grup evlerinin yaklaşık m2 maliyet ve satış fiyatı 1.180 TL / m² olarak belirlenmiştir.
  • Orta gelir grubundaki konutların yaklaşık m2 maliyet ve satış bedeli 1.200 TL / m²’dir.
  • Lüks konut satış fiyatları 2.000 ila 15.000TL / m2 arasındadır.

TOKİ Projelerinin Temel Satış koşulları ve Fiyatları Nasıldır?

TOKİ’nin sosyal konut projelerinin temel satış koşulları ise yine kategorilere göre belirlenmiştir. Düşük gelirli grup ve yoksul konutlar için Mevcut piyasa koşullarında konut satın almak için 3.200 TL azami net gelire sahip olmasıdır. İstanbul için bu rakam daha yüksektir.  Düşük gelir grubu için; 65- 87 m2 alana sahip konutlar, %12’lik bir peşinat ve 15 yıllık bir vadesi olan bir ödeme planına sahiptir. TOKİ ödeme planı 2019 senesinde de vade olarak değişmemiştir.

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın iş birliğiyle inşa edilen yoksul grup evleri; 45- 65 m2 alana sahip konutlar, 100 TL’den başlayan taksitlerle peşinatsız ev tesliminden başlayarak, 25 yıl vadeli satış koşuluna sahiptir. Dar ve orta gelir grubu için 8-10 yıl vadeli konut kredileri çıkarken, ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza 87–146 m2’lik konutlar, ev fiyatının%10’u ila%25’ini ön ödemeli verecek şekilde vadeyle sunulmaktadır.

TOKİ Projelerinin Hedefleri ve Gelecek Amaçları Nelerdir?

TOKİ, geliştirdiği modellerle, Türkiye’nin konut sektöründe rekabet eden bir kurum olmaktan ziyade, rehberlik eden, denetleyen ve eğiten bir kuruluş olarak sorumluluk bilincinde bir şemsiye işlevi görmektedir. Talep ve öncelikleri ön planda tutan TOKİ ödeme koşulları, düşük ev fiyatları, uzun vade imkanı nedeniyle hedef kitlesini de belirlemiştir.

TOKİ’nin projelerine doğrudan ya da dolaylı olarak 900.000 kişi faydalanmıştır ve bu sayının arttırılması için de çalışmalara hala devam edilmektedir.  Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti programı kapsamında TOKİ’nin yeni vizyonu, 2023 yılı sonuna kadar 1 milyon konut biriminin proje hedefini gerçekleştirmektir. Bu bağlamda kurum, ülke genelinde konut üretim faaliyetlerini sürdürmektedir. TOKİ’nin amaçlarına kısaca şu şekilde değinebiliriz:

  • Belediyelerle iş birliği içinde kentsel dönüşüm ve gecekondu dönüşümü projeleri,
  • Orta ve Düşük Gelir Grubuna yönelik sosyal konut projeleri,
  • Orta ölçekli il ve ilçelerimizde örnek yerleşim birimlerinin kurulması,
  • Tarihsel kültürün gelişimi ve yerel mimari,
  • Eğitim ve sosyal tesislerin yanı sıra diğer sosyal tesislerin, ağaçlandırma ve peyzajların artırılması ve altyapılı arazilerin güçlendirilmesi

2023 vizyonu çerçevesinde, TOKİ’nin önceliği, artan kalite ve niteliklere sahip konut üretimidir. Dikey olandan ziyade yatay mimari tercih edileceği söylenmiş ve çalışmalar da bu yönde gelişmiştir. Yerel mimariye öncelik verilmeli ve bir şehrin kendi mimarisi, kültürü, değerleri ve coğrafi özellikleriyle uyum içinde yaşam alanlarının inşası planlanmalıdır. TOKİ projesinde hangi iller öncelikli olacak ve gelecek hedeflerde kaç konut planlanacak gibi soruların cevabı, bu kültürel değerlerden uzaklaşmadan verilecektir. Gecekondu ve gecekondu sorunu sadece yerel yönetimlerin çabaları ile çözülemeyeceği için, 2003 yılından bu yana TOKİ, merkezi yönetimlerin de desteğiyle, yerel yönetimlerle iş birliği içinde modern kentleşmeyi desteklemeye yönelik kapsamlı bir politika izlemektedir.

TOKİ’nin Hayat Verdiği Projeler ve Şehirler Hangileri?

TOKİ’nin uygulamaları, yerel yönetimlere ve konut sektörünün diğer aktörlerine örnek teşkil etmeye devam ediyor. TOKİ sadece gecekondu bölgelerini, aşırı yoğun gecekondu yerleşimlerini, doğal afet riski yüksek alanları (deprem, sel, heyelan vb.) tarihi kentsel alanları ve ekonomik yaşamı sona eren kentsel alanları dönüştürmekle kalmaz, aynı zamanda yeni oluşumların oluşmasını da engellemeye çalışır. Yenileme projeleri ve sadece yenilenmiş konut alanları üretmek değil; aynı zamanda büyük rekreasyon alanları (Trabzon-Zağnos Vadisi gibi), şehir parkları (İzmir-Kadifekale gibi), şehir mahalleleri, kent ticaret merkezleri de üretmekle mümkün olur. Bu kapsamda başta İstanbul TOKİ projeleri olmak üzere, İzmir, Bursa, Denizli, Erzurum, Erzincan, Gaziantep, Trabzon gibi yoğun nüfuslu şehirler ve ilçelerde büyük kentsel dönüşüm projeleri hayata geçirilmiştir.

TOKİ’nin Paylaşım Modeli Nedir?

TOKİ başvuru adımları ve sürecini takip edenler kurumun farklı modelleri kullanarak bu evlere fon sağladığını yakından görecektir. TOKİ, mevcut konut ve yerleşim politikalarına ilişkin hükümet kararlarını uygulamak için yenilikçi modeller de yaratmaktadır. En önemli model, düşük ve orta gelirli grupların konut projelerine fon sağlamak için yüksek gelir gruplarına konut sağlayan “gelir paylaşım modeli” olarak adlandırılan bir finansal modeldir. Bu model, İstanbul ve Ankara gibi illerde, TOKİ’nin özel sektörle iş birliği içinde sahip olduğu arazilerin konut üretimine ve özel sektörle satış gelirlerinin paylaşılmasına dayanmaktadır.

Bu bir inşa-satış modelidir ve bu konsept gelirlere değil, konutlara dayalıdır. TOKİ, kısa vadeli yatırım harcamaları ile uzun vadeli alacakları arasındaki farkı kapatmak için bu modeli geliştirmiştir. Köy projeleri”, “göçmen konutları ”,“ tarihi-kültürel öneme sahip binaların restorasyonu ”,“ kooperatif kredileri, savaş mağdurları için konut kredisi ” gibi konutların fonu bu şekilde sağlanmaktadır.

TOKİ Konut Ön Başvuru Bedeli Geri Alınır mı?

TOKİ başvurusu yapanların merak ettiği konulardan biri de TOKİ başvuru bedeli geri alma konusudur. Çünkü projeye yeteri kadar talep gelmediği ya da projenin bazı nedenlerle iptal edildiği durumlarda uzun süre evinize kavuşamayacak olmanız sizin bu konuttan vazgeçmenizi de sağlayabilir. Toplu Konut İdaresi böyle bir durumda vatandaşı mağdur etmeyeceği için TOKİ başvuru ücreti ve taksitleri faizsiz olarak size geri verecektir.

TOKİ başvuru bedelleri projeye ve başvurduğunuz kategoriye göre değişiklik gösterdiği için ne kadar bir geri ödeme alacağınız tamamen başvurduğunuz proje alanıyla ilgilidir. Bu nedenle başvurunuzu değerlendirirken faiz oranlarına ve enflasyon artışına bakmanız gerekebilir.

Şehit Aileleri Faizsiz Konut Kredisinden Nasıl Yararlanıyor?

TOKİ’nin bir başka kredi uygulaması da şehit ailelerine verilen krediler oluyor. TOKİ faizsiz konut kredisi almak isteyenler için 1985’te yeni bir madde ekleyerek şehit ailelerinin bu konutlardan yararlanmasını sağlamıştır.

Konut Kalkınma Fonu’ndan, şehit edilen polislerin ailelerine 1.1.1971 tarihi itibariyle faizsiz kredi verilebilecek. 1991 yılında Konut Geliştirme Yasası’na bir madde eklenmesiyle kredinin kapsamı genişletildi ve tüm şehit ailelerin ve terör zayiatlarının, dul ve yetim maaşlarının Emekli Sandığı’ndan maaş alması ve Yararlanıcı Belgesi alması da eklenmiş oldu. Faizsiz Krediler de aynı şekilde bu vatandaşların daha kolay kullanabileceği krediler haline getirildi. TOKİ başvuru sayısı 2019 senesine bakıldığında şehit ailelerinde ciddi bir artış olduğu gözlemlenebiliyor. “Konut Kalkınma Fonu’ndan Şehit Ailelere, Engelli Gazilere ve Dullara ve Yetimlere sunulacak olan Faizsiz Konut Kredileri Yönetmeliği” yayınlanmasından sonra ev alacakların faizsiz konut kredisi kullanmaları yönünde şartlar da genişletildi.

TOKİ Başkanı Gelecek Hedeflerini Anlattı

Türkiye’nin Konut Kalkınma İdaresi Başkanlığı’nın (TOKİ), Türkiye’nin cumhuriyetin yüzüncü yıldönümü olan 2023 vizyonu doğrultusunda ilerlediğini söyleyen TOKİ Başkanı Mehmet Ergün Turan, önümüzdeki beş yıl içinde yaklaşık 400 bin konut inşa edeceğini söyledi.

Turan, emlak sektörünün 2019 yılında her şeye rağmen temkinli bir büyüme hızına ulaştığını söyledi. İnşaat harcamalarının 2016 yılında yaklaşık 450 milyar Türk lirasına ulaştığını, bu büyümenin 2019 senesinde de devam ettiğini söyledi. TOKİ erken ödeme avantajları ve düşük konut fiyatları nedeniyle ivmesini hiçbir zaman düşürmediği için bu durumdan memnun olduklarını söyleyen Başkan Türkiye’de yıllık konut inşaatlarının sayısının son 10 yılda ikiye katlandığını da söyledi.  Yaklaşık altı milyon konutun yenilenmesi gerektiğini söyleyen Turan bunun da Türkiye’nin inşaat sektörü için parlak bir geleceğin olduğu anlamına geldiğini ifade etti.

TOKİ Konut Büyüklükleri ve Fiyatları Nasıldır?

TOKİ başvurusu devam eden projeler size TOKİ evlerinin metrekaresi ve fiyat aralıkları hakkında bilgi verecektir. Alt gelir grubu için konutların 2000 TL peşinat ile verildiğini söyleyebiliriz. Üstelik taksitleri ödemeye de hemen başlamanıza gerek yoktur ve ev tamamlandıktan sonra sözleşmeyi takiben ödemeye başlayabilirsiniz. Zamlar senede iki kez enflasyon oranına göre yapılacaktır.

Dar ve orta gelir grubuna ait olan evlere ve ödeme koşullarına baktığımız zaman TOKİ ödeme kampanyası bu gelir grubunda da karşımıza çıkar. 75 metrekare ile 130 metrekare arasında olduğunu söyleyebileceğimiz bu konutlar için ödeme planları verdiğiniz peşinat oranına göre değişiklik gösterecektir. Yüzde 10 peşinat için size 8 yıllık bir vade planı sunacak olan TOKİ, %15’lik peşinat için 9 senelik bir vade imkanı sunar. Dilerseniz %25 peşin ödeyerek kalan tutarı 10 yıllık vadeye de böldürebilir ve zorlanmadan ödeyebilirsiniz. Taksitleri zaten başvuru ilanlarında göreceğiniz için sözleşme yapmadan önce vadeler hakkında bilgi sahibi olacaksınız.

TOKİ projelerinin teslim süreleri de konut sayısına ve proje yerine göre farklı açılardan değerlendirilerek belirlenir. Ancak genel bir süre vermek gerekirse 14 ay ile 30 ay arasında projelerin teslim edildiğini ve vatandaşların konut sahibi olduğunu söyleyebiliriz. Yoksul grup peşinatsız olarak ev sahibi olabileceği için sadece taksit koşullarına bakılması yeterli olacaktır. Bu da sözleşmeden sonra, proje bitiminde başlanacak olan taksitlerdir ve ev halkının bütçesini zorlamayacaktır.

Yorum yapmak için tıkla

Bir cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Daha fazla Nedir

Yeni Haberler

Yukarı